Nega ruhiy salomatlik bugungi kunda har qachongidan ham muhim?

Nega ruhiy salomatlik bugungi kunda har qachongidan ham muhim?

Hayot tezlashdi, ammo biz-chi?

So'nggi yillarda hayot sur'ati sezilarli darajada o'zgardi. Ertalab uyg'onishimiz bilan telefonni qo'limizga olamiz, kun davomida o'nlab xabarlar, uchrashuvlar, vazifalar va turli mas'uliyatlar orasida yashaymiz. Tashqaridan qaraganda hammasi joyidagidek tuyuladi. Ammo ichimizda nimalar kechayotganini ko'p hollarda faqat o'zimiz bilamiz.

Ba'zida hech qanday jismoniy kasallik bo'lmasa ham, inson o'zini charchagan, tushkun yoki sababsiz bezovta his qiladi. Bu holatlar e'tiborsiz qoldirilganda esa nafaqat kayfiyatga, balki oilaviy munosabatlarga, ish unumdorligiga va umumiy hayot sifatiga ham ta'sir qila boshlaydi.

Shuning uchun bugungi kunda ruhiy salomatlik haqida gapirish hashamat emas, balki zaruratdir.

Ruhiy salomatlik aslida nimani anglatadi?

Ko'pchilik ruhiy salomatlik deganda faqat ruhiy kasalliklarning yo'qligini tushunadi. Aslida esa bu tushuncha ancha keng.

Ruhiy salomatlik — bu insonning o'z his-tuyg'ularini anglay olishi, stressli vaziyatlarda muvozanatni saqlashi, atrofdagilar bilan sog'lom munosabatlar qurishi va hayotdagi qiyinchiliklarga moslasha olish qobiliyatidir.

Ruhiy jihatdan sog'lom inson:

• o'z his-tuyg'ularini boshqara oladi;

• muammolardan qochmaydi, ularni hal qilish yo'llarini izlaydi;

• o'zini qadrlaydi;

• boshqalarning fikrini hurmat qiladi;

• hayotdan zavqlanishni biladi.

Bu sifatlar tug'ma emas. Ularni vaqt o'tishi bilan rivojlantirish mumkin.

Stress — zamonaviy hayotning ajralmas qismi

Stressning o'zi xavfli emas. Aksincha, u ba'zan insonni harakat qilishga undaydi. Muammo stress uzoq vaqt davom etganda boshlanadi.

Doimiy ruhiy zo'riqish quyidagi belgilar orqali namoyon bo'lishi mumkin:

• uyquning buzilishi;

• tez jahldor bo'lish;

• diqqatni jamlay olmaslik;

• doimiy charchoq;

• bosh yoki bo'yin og'riqlari;

• ishtahaning o'zgarishi;

• xavotir hissining kuchayishi.

Agar bu belgilar bir necha hafta davom etsa, ularga befarq bo'lmaslik kerak.

Psixologga murojaat qilish nimani anglatadi?

Ba'zan odamlar psixologga murojaat qilishni ojizlik deb o'ylashadi. Aslida esa bu o'z salomatligiga mas'uliyat bilan qarashning bir ko'rinishidir.

Qanday qilib tish og'riganda stomatologga murojaat qilsak, ruhiy qiyinchiliklarga duch kelganimizda ham psixolog yordami tabiiy holat hisoblanadi.

Psixolog quyidagi holatlarda yordam berishi mumkin:

• kuchli stress;

• oilaviy kelishmovchiliklar;

• ota-ona va farzand munosabatlari;

• o'ziga ishonchning pasayishi;

• kasbiy charchoq (burnout);

• motivatsiyaning yo'qolishi;

• yo'qotish yoki og'ir hayotiy vaziyatlar.

Yordam so'rash zaiflik emas. Bu o'z hayotini yaxshilash yo'lidagi muhim qadamdir.

Ruhiy salomatlikni saqlash uchun oddiy odatlar

Har kuni bajariladigan kichik odatlar ruhiy holatga katta ta'sir ko'rsatadi.

Masalan:

• kuniga kamida 7–8 soat sifatli uyqu;

• muntazam jismoniy faollik;

• yaqin insonlar bilan samimiy suhbat;

• tabiat qo'ynida sayr qilish;

• telefon va ijtimoiy tarmoqlardan me'yorida foydalanish;

• kitob o'qish yoki sevimli mashg'ulot bilan shug'ullanish;

• o'z his-tuyg'ularini yashirmaslik va ular haqida gapirish.

Bu odatlar bir kunda mo'jiza yaratmaydi, ammo vaqt o'tishi bilan insonning ruhiy barqarorligini mustahkamlaydi.

O'zingizga ham vaqt ajrating

Ko'pincha biz boshqalarga yordam berishga shunchalik berilib ketamizki, o'zimizni unutamiz. Holbuki, ichki xotirjamlik va hissiy muvozanat ham e'tibor talab qiladi.

Har kuni hech bo'lmaganda 15–20 daqiqani faqat o'zingiz uchun ajrating. O'zingizni tinglang, dam oling, chuqur nafas oling yoki shunchaki sukut saqlang. Ba'zan aynan mana shu kichik tanaffuslar katta ruhiy tiklanishga sabab bo'ladi.

Ruhiy salomatlik — inson hayotining eng muhim ustunlaridan biridir. U bizning fikrlashimizga, qarorlarimizga, munosabatlarimizga va kelajagimizga bevosita ta'sir qiladi.

Shuning uchun ruhiy holatingizni e'tiborsiz qoldirmang. Agar o'zingizni uzoq vaqt davomida tushkun, xavotirli yoki charchagan his qilsangiz, bu holat bilan yolg'iz kurashishingiz shart emas. Zarurat bo'lsa, mutaxassis yordamini olishdan tortinmang.

O'zingizga g'amxo'rlik qiling. Chunki sog'lom ruhiyat — baxtli va mazmunli hayotning eng mustahkam poydevoridir.