Boshqalarning hayotiga qarab o‘z qadringizni o‘lchash ichki xotirjamlikni sekin yo‘qotishi mumkin. Ushbu maqola solishtirish odatidan chiqish, o‘z yo‘lingizni qadrlash va o‘zingiz bilan sog‘lom munosabat qurish haqida.
Telefonni ochasiz.
Kimdir yangi uy olgan.
Kimdir sayohatda.
Kimdir yangi lavozimga ko‘tarilgan.
Kimdir baxtli oilaviy suratini joylashtirgan.
Yana kimdir tanasini o‘zgartirgan, biznes boshlagan, ilmiy daraja olgan yoki siz hali reja qilib yurgan maqsadga allaqachon erishgan.
Siz esa ekranga qarab turib, bir payt ichingizdan shunday o‘ylaysiz:
“Nega men hali bu yerda turibman?”
Bir necha daqiqa oldin hayotingiz unchalik yomon ko‘rinmayotgan edi.
Ammo boshqa birovning hayotini ko‘rganingizdan keyin birdan o‘zingizniki yetarli emasdek tuyula boshlaydi.
Ana shu yerda juda nozik bir narsa sodir bo‘ladi:
siz boshqa insonning ko‘rinib turgan natijasini o‘zingizning ko‘rinmaydigan kurashlaringiz bilan solishtira boshlaysiz.
Va bu solishtirishda deyarli har doim o‘zingiz yutqazasiz.
Siz uning natijasini ko‘ryapsiz, yo‘lini emas
Biz odatda odamlarning hayotidan tayyor kadrlarni ko‘ramiz.
Diplomni ko‘ramiz — lekin uyqusiz tunlarni emas.
Chiroyli oilaviy suratni ko‘ramiz — lekin yopiq eshiklar ortidagi kelishmovchiliklarni bilmaymiz.
Muvaffaqiyatli biznesni ko‘ramiz — lekin uning ortidagi muvaffaqiyatsiz urinishlarni ko‘rmaymiz.
Chiroyli tanani ko‘ramiz — lekin uning ortidagi hayot tarzi, vaqt, imkoniyat va sharoitni to‘liq bilmaymiz.
Tabassumni ko‘ramiz — insonning ichida nima kechayotganini esa bilmasligimiz mumkin.
Shunday bo‘lsa-da, biz ko‘pincha birovning “eng yaxshi kadri”ni o‘zimizning oddiy seshanba kunimiz bilan solishtiramiz.
Keyin esa:
“Men yetarlicha yaxshi emasman”,
degan xulosaga kelamiz.
Holbuki, siz ikki xil hayotning ikki xil bo‘lagini taqqoslayapsiz.
Ijtimoiy tarmoq — hayotning o‘zi emas
Ijtimoiy tarmoqlarda ko‘rayotgan narsalarimiz yolg‘on bo‘lishi shart emas.
Ammo ular ko‘pincha tanlangan lahzalardir.
Inson sayohatining chiroyli manzarasini joylashtiradi, aeroportdagi charchog‘ini emas.
Farzandining kulgan suratini qo‘yadi, o‘sha kuni ertalab bo‘lgan yig‘ini emas.
Yutug‘ini ulashadi, lekin undan oldingi rad javoblarini ko‘rsatmasligi mumkin.
Bu tabiiy.
Muammo boshqalarning yaxshi lahzalarini ulashishida emas.
Muammo — biz ularni ko‘rib, ularning butun hayoti shunday, deb tasavvur qilishimizda.
Keyin esa o‘z hayotimizning barcha qiyin, zerikarli, noaniq va oddiy kunlarini o‘sha tanlangan lahzalar bilan solishtiramiz.
Shu sababli ba’zan telefondan chiqqaningizda o‘zingizni avvalgidan yomonroq his qilishingiz mumkin.
Sizning hayotingiz yomonlashgani uchun emas.
Siz unga boshqa o‘lchov bilan qaray boshlaganingiz uchun.
“Men kech qolyapman” degan tuyg‘u qayerdan keladi?
“30 yoshimda bunga erishishim kerak edi.”
“U mendan yosh, lekin mendan ko‘proq narsaga erishgan.”
“Tengdoshlarimning hammasi oldinga ketdi.”
“Men esa hali...”
Hayotimizda ko‘rinmas vaqt jadvali paydo bo‘lishi mumkin.
Falon yoshda turmush qurish.
Falon yoshda uy olish.
Falon yoshda farzandli bo‘lish.
Falon yoshda yaxshi daromad topish.
Falon yoshgacha “o‘zini topib bo‘lish”.
Ammo inson hayoti maktab dars jadvali emas.
Hamma uchun bir xil qo‘ng‘iroq chalinmaydi.
Kimdir yigirma besh yoshida o‘z yo‘lini topadi.
Kimdir qirq yoshida butunlay yangi kasb boshlaydi.
Kimdir tez muvaffaqiyatga erishadi, keyin yo‘nalishini o‘zgartiradi.
Kimdir uzoq vaqt sekin yuradi, keyin aynan o‘ziga mos hayotni quradi.
Tezroq yetib borish har doim to‘g‘ri manzilga yetib borish degani emas.
Birovning tezligi sizning kech qolganingizni anglatmaydi
Tasavvur qiling, ikki daraxt yonma-yon o‘smoqda.
Biri bahorning boshidayoq gullaydi.
Ikkinchisi keyinroq.
Siz ikkinchi daraxtga qarab:
“Sen muvaffaqiyatsizsan, qo‘shning allaqachon gulladi”,
demaysiz.
Chunki uning vaqti boshqacha ekanini tushunasiz.
Ammo o‘zimizga kelganda nega bunchalik shafqatsizmiz?
Har bir insonning sharoiti boshqa.
Boshlang‘ich nuqtasi boshqa.
Mas’uliyati boshqa.
Imkoniyati boshqa.
Yo‘qotishlari boshqa.
Ichki kurashlari boshqa.
Shuning uchun boshqa birovning natijasi sizning qadringizni o‘lchaydigan chizg‘ich bo‘la olmaydi.
Hasad ba’zan siz haqingizda muhim narsani aytadi
Birovning yutug‘ini ko‘rib ichingizda noqulay tuyg‘u paydo bo‘lsa, darhol o‘zingizni yomon inson deb hisoblamang.
Ba’zan bu hissiyotga boshqacha savol bilan qarash mumkin:
“Uning hayotidagi aynan nima meni ta’sirlantirdi?”
Erkinligimi?
Moliyaviy mustaqilligimi?
Oilasiga ajratayotgan vaqtimi?
Kasbiy muvaffaqiyatimi?
O‘ziga ishonchimi?
Sayohat qilayotgani yoki sevimli ishini qilayotganimi?
Balki bu hissiyot sizning ichingizdagi hali amalga oshmagan bir istakni ko‘rsatayotgandir.
Shunda:
“Nega unda bor, menda yo‘q?”
degan savolni:
“Men ham istayotgan narsamga yaqinlashish uchun bugun nima qila olaman?”
degan savolga aylantirish mumkin.
Bu juda katta farq.
Birinchi savol sizni boshqa insonning hayotida ushlab turadi.
Ikkinchisi esa o‘z hayotingizga qaytaradi.
O‘zingizni kim bilan solishtirish foydaliroq?
Bir yil avvalgi o‘zingiz bilan.
Avval sizni juda qo‘rqitgan, hozir esa oddiy bo‘lib qolgan narsalarni eslang.
Bir paytlar orzu qilgan, bugun esa kundalik hayotingizning bir qismiga aylangan narsalarni eslang.
Qanday qarashlaringiz o‘zgardi?
Qaysi vaziyatlarda “yo‘q” deyishni o‘rgandingiz?
Nimalarga endi avvalgidek munosabat bildirmaysiz?
Qaysi og‘ir kunlardan o‘tdingiz?
Ehtimol, siz hali istagan manzilingizga yetmagandirsiz.
Ammo bu umuman yo‘l bosmagansiz degani emas.
Ba’zan rivojlanish juda shovqinsiz sodir bo‘ladi.
Uni sertifikat bilan berishmaydi.
Hech kim tabriklamaydi.
Instagramga qo‘yishga rasm ham bo‘lmaydi.
Ammo siz avvalgi siz emassiz.
O‘zingizning ko‘rinmaydigan yutuqlaringizni ham hisoblang
Biz ko‘pincha faqat ko‘rinadigan yutuqlarni sanaymiz:
Uy.
Mashina.
Lavozim.
Daromad.
Diplom.
Sayohat.
Ammo inson hayotidagi eng katta o‘zgarishlarning ayrimlari suratga tushmaydi.
Masalan:
Avvallari sizni sindiradigan gapga bugun xotirjam javob bera olishingiz.
Sizga zarar yetkazayotgan munosabatdan uzoqlasha olishingiz.
Yordam so‘rashni o‘rganishingiz.
Ota-onangizni tushunishni boshlashingiz.
Farzandingizni avvalgidan ko‘proq tinglashingiz.
O‘zingizni doim ayblashni kamaytirishingiz.
Bir og‘ir davrdan o‘tib, yana hayotga qiziqa boshlashingiz.
Bularning hech biri kichik emas.
Insonning eng katta yutuqlaridan ayrimlarini hech kim ko‘rmaydi.
Ammo bu ularning qiymatini kamaytirmaydi.
Telefonni yopgandan keyin ham hayotingiz qoladi
Bir kun sinab ko‘ring.
Sizni doimo o‘zingiz bilan solishtirishga majbur qilayotgandek tuyuladigan sahifalardan biroz uzoqlashing.
Keyin atrofingizga qarang.
Xonangizga.
Yaqinlaringizga.
Bugungi kuningizga.
O‘z tanangizga.
Bosib o‘tgan yo‘lingizga.
Va o‘zingizdan so‘rang:
“Agar men hech kimning hayotini ko‘rmaganimda, o‘z hayotim haqida nima deb o‘ylardim?”
Bu savol ba’zan juda ko‘p narsani o‘zgartiradi.
Chunki ayrim noroziliklarimiz hayotimizdan emas, uni kim bilandir taqqoslashdan tug‘iladi.
Bugundan boshlab uchta narsani sinab ko‘ring
Birinchidan, sizda yo‘q narsalarni sanashdan oldin, allaqachon bor narsalarni ko‘ring.
Bu muammolarni inkor qilish emas.
Bu hayotingizning faqat yetishmayotgan qismini emas, butun manzarasini ko‘rishdir.
Ikkinchidan, boshqa insonning muvaffaqiyatini o‘zingizga qarshi dalil sifatida ishlatmang.
Kimningdir yutug‘i:
“Sen yetarli emassan”
degan hukm emas.
U shunchaki boshqa insonning hayotidagi bir voqea.
Uchinchidan, o‘zingizning mezoningizni aniqlang.
Siz uchun yaxshi hayot aslida nima?
Ko‘proq pulmi?
Ko‘proq vaqtmi?
Sokin oilaviy hayotmi?
Kasbiy rivojlanishmi?
Erkinlikmi?
Ijodmi?
Sog‘lom munosabatlarmi?
Chunki o‘z mezoningiz bo‘lmasa, dunyo sizga doimo o‘z mezonini beradi.
Siz poygada emassiz
Balki bugun kimdir sizdan oldinda ko‘rinayotgandir.
Balki siz hali orzu qilgan joyingizda emassiz.
Balki rejalaringizning ayrimlari kechikkandir.
Bu sizning hayotingiz noto‘g‘ri ketayotganini anglatmaydi.
Siz boshqa insonning vaqt jadvali bo‘yicha yashashingiz shart emas.
Sizning yo‘lingizning ham o‘z fasli bor.
O‘z tezligi bor.
O‘z saboqlari bor.
O‘z go‘zalligi bor.
Bir kun kelib ortga qaraganingizda, ehtimol bugungi o‘zingizni boshqacha ko‘rasiz.
“Men hech narsaga erishmagan ekanman”, deb emas.
Balki:
“Men o‘sha paytda qo‘limdan kelganicha yashayotgan ekanman”,
deb.
Shuning uchun bugun birovning hayotiga qarab o‘zingiznikini kichraytirmang.
Sizning hayotingiz boshqalarnikiga o‘xshashi shart emas.
Sizning muvaffaqiyatingiz ham boshqalarnikidek ko‘rinishi shart emas.
Va eng muhimi:
boshqa birovning gullagan fasliga qarab, o‘zingizni kechikkan deb o‘ylamang.
Siz kech qolgan emassiz.
Siz o‘z yo‘lingizdasiz.
