Ba’zan inson boshqalarning ehtiyojlari, majburiyatlari va kundalik tashvishlari orasida o‘zidan uzoqlashib qoladi. O‘zini qayta tinglash, hislarini tushunish va ichki muvozanatga qaytish haqida samimiy maqola.
Ba’zan hayot tashqaridan juda tartibli ko‘rinadi.
Ishingiz bor. Yaqinlaringiz bor. Rejalaringiz, vazifalaringiz, mas’uliyatlaringiz yetarli. Ertalab uyg‘onasiz va kun boshlanadi: telefon jiringlaydi, kimdir sizni kutadi, kimdir sizga muhtoj.
Siz esa hammasiga ulgurishga harakat qilasiz.
Ammo ba’zan kun oxirida barcha ovozlar tinib, yolg‘iz qolganingizda ichingizdan juda sokin bir savol chiqadi:
“Men-chi? Men o‘zim qayerdaman?”
Bu savol bejiz tug‘ilmaydi.
Chunki inson o‘zini har doim birdan yo‘qotib qo‘ymaydi. U asta-sekin o‘zidan uzoqlashadi.
Bir kuni xohlamagan narsasiga “mayli” deydi. Keyingi safar charchagan bo‘lsa ham “eplayman” deydi. Xafa bo‘ladi, lekin gapirmaydi. Yordamga muhtoj bo‘ladi, ammo yana boshqalarga yordam berishda davom etadi.
Shu tariqa hayot davom etaveradi.
Faqat bir narsaning ovozi tobora pasayib boradi:
o‘zingizning ovozingiz.
O‘zidan uzoqlashgan inson buni darhol sezmasligi mumkin
Eng qizig‘i — tashqaridan deyarli hech narsa o‘zgarmaydi.
Siz ishlaysiz. Kulasiz. Odamlar bilan suhbatlashasiz. Oilangizga g‘amxo‘rlik qilasiz. Kundalik vazifalaringizni bajarasiz.
Atrofdagilar sizga qarab: “Hammasi yaxshi-ku”, deb o‘ylashi mumkin.
Lekin ichingizda nimadir yetishmayotgandek tuyuladi.
Oldin sizni quvontirgan narsalar endi avvalgidek ta’sir qilmaydi. Ba’zan odamlar bilan gaplashishdan ko‘ra jim qolgingiz keladi. Dam olasiz, ammo ichki charchoq ketmaydi.
O‘zingizni chalg‘itishga harakat qilasiz.
Lekin o‘sha tushuntirib bo‘lmaydigan bo‘shliq yana qaytadi.
Ehtimol, sizga yana ko‘proq narsa kerak emasdir.
Ehtimol, sizga o‘zingiz kerakdir.
Bir oz to‘xtash — ortda qolish degani emas
Hayot bizni doimo harakatda bo‘lishga o‘rgatadi.
Yana bir vazifa.
Yana bir maqsad.
Yana bir natija.
Yana biroz chidash.
Ammo insonning ichki dunyosi ham dam olishga muhtoj.
Ba’zan muammoni darhol hal qilish shart emas. Ba’zan unga uzoqroqdan qarash kerak. Ba’zan esa hech narsa qilmasdan, o‘zingiz bilan bir necha daqiqa jim qolishning o‘zi yetarli.
Telefoningizni chetga qo‘ying.
Shoshmasdan sayr qiling.
Bir piyola choyni hech qayerga shoshmasdan iching.
Va o‘zingizdan so‘rang:
“Men hozir aslida nimani his qilyapman?”
Darhol javob berishga urinmang.
Ichki ovoz ko‘pincha baland gapirmaydi.
Uni eshitish uchun hayotning shovqinini biroz pasaytirish kerak.
Hamma uchun yaxshi bo‘lishga urinib, o‘zingiz uchun begona bo‘lib qolmang
Yordam berish yaxshi.
Boshqalarni tushunish yaxshi.
Kechira olish ham yaxshi.
Ammo bir narsani unutmaslik kerak:
siz ham o‘sha mehrga loyiqsiz.
Doimo boshqalarning hislarini o‘ylab, o‘z hislaringizni ichingizga yutaversangiz, bir kuni ruhiy charchoq paydo bo‘lishi mumkin.
Doimo “ha” desangiz, bir kuni barcha odamlardan uzoqlashgingiz kelishi mumkin.
Doimo kuchli ko‘rinsangiz, bir kuni eng oddiy vazifa ham og‘ir tuyulishi mumkin.
Shuning uchun ba’zan “yo‘q” deyish yomon inson bo‘lish degani emas.
Ba’zan boshqalarga aytilgan “yo‘q” — o‘zingizga aytilgan “ha”dir.
O‘zingizga qanday gapirishingiz ham muhim
Xato qilganingizda ichingizda qanday ovoz paydo bo‘ladi?
“Yana eplay olmading.”
“Nega bunaqasan?”
“Boshqalar uddalayapti-ku.”
Endi o‘ylab ko‘ring.
Siz sevgan inson xuddi shunday xato qilsa, unga ham shunday gapirarmidingiz?
Ehtimol, yo‘q.
Siz unga:
“Mayli.”
“Charchagansan.”
“Xato qilish mumkin.”
“Yana urinib ko‘rasan.”
deb dalda bergan bo‘lardingiz.
Unda nega boshqalarga bera oladigan mehrimizni ba’zan o‘zimizdan ayiramiz?
O‘ziga mehribon bo‘lish — zaiflik emas. Bu o‘zingiz bilan sog‘lom munosabat qurishning bir qismidir.
O‘zingizni qayta tanish uchun beshta savol
Bugun bir necha daqiqa vaqt ajrating.
Qog‘oz va qalam oling.
O‘zingizdan so‘rang:
Hozir meni eng ko‘p nima charchatyapti?
Men nimani faqat boshqalarning ko‘ngli uchun qilyapman?
Oxirgi marta qachon chin dildan xursand bo‘ldim?
Agar hech kim meni tanqid qilmasligini bilsam, hayotimda nimani o‘zgartirardim?
Hozir menga eng ko‘p nima kerak?
Javoblaringizni tahrir qilmang.
Ularni chiroyli ko‘rsatishga urinmang.
Faqat rost yozing.
Ba’zan insonning ichidagi chalkashlik qog‘ozga tushganidan keyingina tushunarli bo‘la boshlaydi.
Kichik quvonchlarni “keyin”ga qoldirmang
Biz ba’zan yashashni katta voqealarga bog‘lab qo‘yamiz.
“Shu ish tugasin...”
“Muammolar hal bo‘lsin...”
“Pulim ko‘paysin...”
“Vaqtim bo‘lsin...”
Keyin yashayman.
Ammo hayotning katta qismi “keyin” emas.
Hayot — bugun.
Onangiz bilan ichilgan bir piyola choy.
Farzandingizning kulgisi.
Yoqimli musiqa.
Yomg‘irdan keyingi havo.
Sevimli kitobingizning bir necha sahifasi.
Hech qayerga shoshilmay qilingan sayr.
Balki bular juda oddiydir.
Lekin ruhiyatimiz ko‘pincha aynan shunday oddiy va xavfsiz lahzalarda nafas rostlaydi.
Siz avvalgi “siz” bo‘lishingiz shart emas
Ba’zan inson:
“Oldin boshqacha edim...”
deydi.
Oldin faolroq edim.
Oldin ko‘proq kulardim.
Oldin qo‘rqmasdim.
Oldin kuchliroq edim.
Ammo o‘sha vaqtdan beri siz yashadingiz.
Nimalarnidir yo‘qotdingiz.
Nimalarnidir topdingiz.
Kimlardandir ayrildingiz.
Yangi insonlarni uchratdingiz.
Xato qildingiz.
O‘rgandingiz.
O‘zgardingiz.
Shuning uchun maqsad har doim avvalgi holatingizga qaytish bo‘lishi shart emas.
Balki bugungi o‘zingiz bilan yangidan tanishish vaqti kelgandir.
O‘zingizga qaytish — o‘zingizni yana tanlashdan boshlanadi
Bu jarayon bir kunda tugamaydi.
Ba’zan u juda kichik qarordan boshlanadi.
Bugun ertaroq uxlashdan.
Keraksiz uchrashuvga “yo‘q” deyishdan.
Telefonni bir soatga chetga qo‘yishdan.
Ichingizdagi gapni yozishdan.
Yaqin insoningizga:
“Bugun menga biroz og‘ir”,
deya olishdan.
Yoki hech qanday katta ish qilmay, shunchaki o‘zingizga dam berishdan.
Siz hamma narsaga ulgurishingiz shart emas.
Hamma odamni rozi qilishingiz shart emas.
Doimo kuchli ko‘rinishingiz ham shart emas.
Ba’zan charchashingiz mumkin.
Ba’zan ikkilanishingiz mumkin.
Ba’zan yo‘lingizni qaytadan izlashga to‘g‘ri kelishi mumkin.
Bu hayotingiz to‘xtab qoldi degani emas.
Balki siz nihoyat o‘zingizni ham eshitishni boshlayotgandirsiz.
Hayot davomida juda ko‘p insonlarni uchratasiz. Kimlarnidir yaxshi ko‘rasiz, kimlardandir uzoqlashasiz.
Ammo umr bo‘yi siz bilan birga qoladigan bir inson bor:
o‘zingiz.
Shuning uchun boshqalarga mehr berayotganingizda, o‘zingizni ham o‘sha mehrdan bebahra qoldirmang.
